Φωτογραφία από Nick Yandell από το Pixabay

Τα Non-fungible tokens ή NFTs εν συντομία ειναι ένας είδος κρυπτονομίσματος, και είναι ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα είδη κρυπτονομισμάτων.

Τι ειναι τα Non-Fungible Token (NFT);

Τα Non-fungible tokens ή NFTs είναι προϊόντα κρυπτογράφησης τα οποία δουλεύουν με την τεχνολογία blockchain και έχουν μοναδικούς κώδικες αναγνώρισης και μεταδεδομένα τα οποία τα κάνουν να ξεχωρίζουν το ένα από το άλλο.

Σε αντιθεση με τα κρυπτονομίσματα, δεν μπορούν να γινουν trading, αλλά και ούτε ως μέσο συναλλαγής λόγω του ότι είναι διαφορετικά το ένα από το άλλο. Λόγω της κατασκευής τους και του τρόπου λειτουργίας τους, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους σκοπούς τους οποίους θα δούμε πιο κάτω.

Για παράδειγμα μπορούν να αναπαριστούν τέχνη, να είναι τίτλοι ιδιοκτησίας για ακίνητη περιουσία, για την δημιουργία ψηφιακών ταυτοτήτων αλλά και ως συλλεκτικά ψηφιακά αντικείμενα.

Η ιστορία των NFTs

Το πρώτο NFT, έγινε γνωστο με την ονομασία Quantum, και δημιουργήθηκε από τους Κεβιν Μακοι και Ανιλ Ντας το Μάιο του 2014, και ήταν ένα βίντεο κλιπ της γυναίκας του Μακοι, ο οποίος μετά το πούλησε του Ντας αφού πρώτα το “τυπωσε” πάνω στο Namecoin blockchain.

Τον Οκτώβριο του 2015, το πρώτο πρότζεκτ NFT, με την ονομασία Etheria, παρουσιάστηκε στο DEVCON 1, στη πρώτη διάσκεψη για το ethereum blockchain στο Λονδίνο. Τα περισσότερα από τα 457 NFT της πλατφόρμας Etheria, έμειναν απούλητα για περισσότερα από 5 χρόνια μέχρι που το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο και έγιναν δημοφιλής. Μέσα σε 24 ώρες είχαν πουληθεί όλα για 1.4 εκατομμύρια.

Τα NFTs ξεκίνησαν να γίνονται δημοφιλής μετά την επιτυχία του παιχνιδιού Crypto Kitties, ένα διαδικτυακο παιχνίδι όπου οι παίκτες υιοθετούν και εμπορεύονται ψηφιακές γάτες. Μετά την παρουσίαση του το παιχνίδι έγινε viral και μερικές γάτες πουλήθηκαν μέχρι και 100 000 η μια.

Το 2018, το παιχνίδι Decentraland, ένας εικονικός κόσμος, πούλησε τα πρώτα του κρυπτονομίσματα μαζεύοντας 26 εκατομμύρια δολάρια μέσω initial coin offering, και ακολούθησε την επιτυχημένη πορεία των Crypto Kitties.

Στις αρχές του 2020, ο δημιουργός των Crypto Kitties, Dapper Labs, δημιούργησε το NBA TopShot, ένα πρότζεκτ όπου κάποιος μπορεί να αγοράσει φωτογραφίες και άλλα συλλεκτικά από στιγμιότυπα των αγώνων NBA.

Στις αρχές του 2021, το ενδιαφέρον για τα NFTs έγινε ακόμη μεγαλύτερο και πλέον διάφορες γκαλερί οι οποίες παλιά πουλούσαν έργα τέχνης πλέον άρχισαν να πουλάνε έργα τέχνης σε μορφή NFT, αλλά και αρκετοί γνωστοι τραγουδιστές και διάφοροι άλλοι διάσημοι να δημιουργούν τις δικές τους συλλογές από συλλεκτικά NFT.

Κατανοώντας τα NFTs

Όπως και τα παραδοσιακά χρήματα, τα κρυπτονομίσματα ειναι ανταλλάξιμα, δηλαδή μπορείς να αγοράσεις κάτι με αυτά ή να τα ανταλλάξεις με ένα άλλο κρυπτονόμισμα ή παραδοσιακά χρήματα. Για παράδειγμα ένα μπιτκοιν είναι ίσο με ένα άλλο μπιτκοιν. Αυτή η ιδιότητα τους τα κάνουν μια ιδανική λύση για συναλλαγές στην καινούργια ψηφιακή οικονομία.

Τα NFTs όμως είναι διαφορετικά λόγω του ότι το κάθε τοκεν είναι μοναδικό και αναντικατάστατο, κάτι το οποιο τα κάνει να εχουν επίσης διαφορετική αξία το ένα από το άλλο. Συνήθως είναι ψηφιακές αναπαραστάσεις και ειναι σαν ψηφιακά διαβατήρια λόγω του ότι όλα έχουν μια μοναδική ταυτότητα που τα κάνει να ξεχωριζουν το ένα από το άλλο.

Όπως και το μπιτκοιν τα NFTs περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τον ιδιοκτήτη τους και μπορούν να μεταφερθούν από το ένα πορτοφόλι στο άλλο αλλά και να προστεθούν διάφορες πληροφορίες κατα την διάρκεια της μεταφοράς, για παράδειγμα τα πνευματικά δικαιώματα κάποιου καλλιτέχνη.

Το διαδίκτυο των περιουσιακών στοιχείων

Τα NFTs και οι διάφορες πλατφόρμες που προσφέρουν την τεχνολογια blockchain έτσι ώστε κάποιος να μπορεί να δημιουργήσει NFT λύνει κάποια προβλήματα τα οποία υπάρχουν στο ίντερνετ σήμερα αλλά και αναπαριστούν ιδιότητες που έχουν “φυσικά” αντικείμενα όπως σπανιότητα, μοναδικότητα και απόδειξη ιδιοκτησίας.

Το διαδίκτυο σήμερα

  • Το αντίγραφο ενός αρχείου για παράδειγμα ένα .mp3 ή .jpg, είναι το ίδιο όπως το αρχικό.
  • Τα αρχεία είναι αποθηκευμένα τα οποία είναι αποθηκευμένα σε διακομιστές και έχουν τον απόλυτο έλεγχο πάνω σε αυτά.
  • Οι πλατφόρμες οι όπως για παράδειγμα το Netflix και το Spotify κρατάνε τα περισσότερα κέρδη από τις πωλήσεις.
  • Οι καλλιτέχνες περιορίζονται από τους περιορισμούς της κάθε πλατφόρμας ανάλογα με την πολιτική χρήσης της.

Το NFT διαδικτυο  

  • Τα ψηφιακά αρχεία τύπου NFT είναι μοναδικά.
  • Το κάθε NFT έχει ιδιοκτήτη.
  • Τα NFT τα οποια δημιουργούνται σε μια αλυσίδα, για παράδειγμα το Ethereum είναι συμβατό με όλες τις πλατφόρμες οι οποίες είναι επίσης ανεπτυγμένες με την τεχνολογια της πλατφόρμας Ethereum.
  • Οι καλλιτέχνες μπορούν να πουλήσουν την τέχνη τους σε οποιαδήποτε πλατφόρμα χωρίς περιορισμούς.
  • Οι καλλιτέχνες μπορούν να έχουν ιδιοκτησια στα πνευματικά δικαιώματα και να έχουν έσοδα απευθείας από το NFT.
  • Τα NFT μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εγγύηση για δάνεια.

Γιατί είναι σημαντικά τα NFT;

Τα NFT είναι μια εξέλιξη των σχετικά απλών σε λειτουργία κρυπτονομισμάτων. Τα παραδοσιακά οικονομικά συστήματα αποτελούνται από διάφορες δομές εμπορίου αλλά και συστημάτων δανεισμού, όπως δανεισμός με εγγύηση ακίνητης περιουσίας, έργα τέχνης και διάφορα άλλα. Ο κλάδος των NFT προσπαθεί να αναπαραστήσει αυτό το σύστημα ψηφιακά.

Το πιο προφανές πλεονέκτημα των NFTs είναι η αποτελεσματικότητα. Η μετατροπή ενός “φυσικού” αγαθού σε ψηφιακό, εξορθολογίζει τις διαδικασίες και αφαιρεί τους μεσάζοντες και με την χρήση της τεχνολογίας blockchain αφαιρεί την ανάγκη για μεσάζοντες.

Για παράδειγμα τα NFT είναι εξαιρετικά για διαχείριση ταυτοτήτων. Τα διαβατήρια πρέπει να εκδίδονται σε φυσική μορφή και να ελέγχονται σε κάθε σημείο εισόδου και εξόδου. Μετατρέποντας τα διαβατήρια σε NFT, το καθένα θα έχει τα δικά του ξεχωριστά χαρακτηριστικά και στοιχεία δίνει την δυνατότητα ελέγχου χωρίς λάθη για κάθε σημείο εισόδου και εξόδου.

Πως χρησιμοποιούνται τα NFT;

Εκτός από τις δημοφιλείς συλλογές από γατούλες (Crypto Kitties), τα non-fungible tokens μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία ψηφιακών αγαθών τα οποία πρέπει να είναι διαφορετικά το ένα από το άλλο με σκοπό να αποδείξουν την αξία τους ή την σπανιότητα τους. 

Μπορούν να αντιπροσωπεύουν οτιδήποτε, από τίτλους ιδιοκτησιας ακίνητης περιουσίας μέχρι άδειες ή διαβατήρια. Ας δούμε που για ποιους σκοπούς χρησιμοποιούνται περισσότερο με λίγες περισσότερες λεπτομέρειες.

Τεχνολογία

Η μοναδικότητα αλλά και ιδιοκτησία των NFT μπορεί να ελεγχεί μέσω μιας αλυσίδας και συνήθως είναι συνδεδεμένη με μια άδεια χρήσης του ψηφιακού αγαθού, η οποία δεν μεταφέρει τα πνευματικά δικαιώματα στον αγοραστή παρα μόνο δικαιώματα μη εμπορικής χρήσης. Παρόλα αυτά ορισμένα από αυτά μεταφέρουν και την ιδιοκτησία πνευματικής ιδιοκτησίας και άδεια εμπορικής χρήσης.

Ψηφιακή τέχνη

Μερικά NFT χρησιμοποιούνται στην ψηφιακή τέχνη, όπως για παράδειγμα την δημιουργία αβαταρ, αλλά και πίνακες ζωγραφικής λόγω του ότι οι δημιουργεί μπορούν να αποδείξουν εύκολα την αυθεντικότητα του έργου τέχνης.

Παιχνίδια

Τα NFTs μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναπαράσταση αλλά και απόδειξη ιδιοκτησίας όπως ψηφιακά ακινητα, όπλα, χαρακτήρες και πολλά άλλα. Οι ιδιοκτήτες τους μπορούν να τα ανταλλάξουν σε αγορές NFT με αντάλλαγμα κρυπτονομίσματα.

Μουσική

Η τεχνολογία Blockchain δίνει την δυνατότητα στους μουσικούς να ψηφιοποιήσουν σε μορφή NFT τα τραγούδια τους και να τα κερδίσουν περισσότερα χρήματα αλλά και να κρατήσουν τα πνευματικά τους δικαιώματα.

Κινηματογράφος

Εκτός από την μουσική η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στον κινηματογράφο για έκδοση εισιτηρίων αλλά και ταινιών.

Πως δουλεύουν τα NFTs;

Τα NFTs όπως έχουμε πει είναι διαφορετικά από τα υπόλοιπα κρυπτονομίσματα στο ότι είναι διαφορετικά και δεν διαιρουνται σε μικρότερα κομμάτια. Ένα NFT μπορεί να εκδοθεί με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και να αντιπροσωπεύει “φυσικά” ή ψηφιακά αντικείμενα.

Ένα NFT μπορεί να έχει μόνο ένα ιδιοκτήτη και η ιδιοκτησία διαχειριζεται μέσω μιας ψηφιακής ταυτότητας και μεταδεδομένων τα οποία δεν μπορούν να αντιγραφούν ή να κλωνοποιηθούν. Τα NFT δημιουργούνται με την χρήση έξυπνων συμβολαίων τα οποία καθορίζουν τις διάφορες παραμέτρους.

Όταν κάποιος δημιουργήσει ένα NFT, ο κώδικας του έξυπνου συμβολαίου το κωδικοποιεί με βάση διάφορες παραμέτρους και οι πληροφορίες αποθηκεύονται στην αλυσίδα που έχει επιλέξει ο δημιουργός όπως για παράδειγμα την αλυσίδα ethereum ή την αλυσίδα Solana.

Σπανιότητα

Ο δημιουργός ενός NFT μπορεί να καθορίσει την σπανιότητα των NFT, δηλαδή να αποφασίσει πόσα θα εκδόσει. Για παράδειγμα ένας διοργανωτής σεμιναρίων μπορεί να εκδόσει περιορισμένο αριθμό εισιτηρίων σε μορφή NFT για ένα σεμινάριο που διοργανώνει.

Μεγιστοποίηση κερδών για δημιουργούς

Τα NFTs κυρίως χρησιμοποιούνται στην ψηφιακή βιομηχανια έτσι ώστε να βοηθήσουν τους διάφορους καλλιτέχνες να καταπολεμήσουν την πειρατεία αλλά και την αισχροκέρδεια των διάφορων πλατφόρμων οι οποιες αποκομίζουν τεράστια κέρδη από την δουλειά των καλλιτεχνών.

Για παράδειγμα ένα κοινωνικό δίκτυο κερδίζει χρήματα από έναν καλλιτέχνη ο οποίος κοινοποιεί την δουλειά του σε αυτό με την εμφάνιση σχετικών διαφημίσεων στους ακόλουθους τους. Το μόνο που κερδίζει ο καλλιτέχνης είναι η δωρεάν έκθεση της δουλειάς του αλλά αυτό δεν πληρώνει τους λογαριασμούς.

Για παράδειγμα κάποιος μπορεί να κοινοποιήσει την δουλειά του και όταν κάποιος θέλει να την αγοράσει, λόγω του ότι δεν μπορεί να την “κατεβάσει” δωρεάν θα πρέπει να πληρώσει, ο καλλιτέχνης θα κερδίσει χρήματα. Και ανάλογα με τον προγραμματισμό του NFT ο καλλιτέχνης μπορει να κερδίζει χρήματα κάθε φορά που αλλάζει χέρια το έργο του.

Δάνεια με εγγύηση NFT

Υπάρχουν διάφορες εφαρμογές DeFi οι οποίες επιτρέπουν σε ένα ιδιοκτήτη NFT να καταθέσουν ένα NFT στην πλατφόρμα ως εγγύηση και να πάρουν δάνειο.

Κλασματική ιδιοκτησία

Μια άλλη ενδιαφέρουσα λειτουργία των NFT είναι αυτή της κλασματικής ιδιοκτησίας, δηλαδη ο δημιουργός μπορεί να προγραμματίσει το NFT έτσι ώστε να μπορούν διάφορα άτομα να αγοράσουν από ένα κομμάτι του, χωρίς να χρειάζεται να το αγοράσουν όλο, μια ιδανική λύση για συλλέκτες έργων τέχνης.

Δημοφιλείς αγορές NFT 

Καθως η δημοτικότητα των NFT μεγαλώνει, όλο και περισσότερες πλατφόρμες εμφανίζονται όπου οι χρήστες μπορούν να αγοράσουν και να πουλήσουν NFT. Παρακάτω έχω καταχωρήσει μερικές από τις δημοφιλέστερες πλατφόρμες για αγορά, δημιουργία και πώληση NFT.

Rarible

Η πλατφόρμα Rarible είναι μια αρκετά γνωστή και δημοφιλής αγορά για δημιουργία, πώληση και αγορά NFT. Στην αγορά αυτή οι χρήστες μπορούν να βρουν κυρίως έργα τέχνης αλλά και ονόματα ιστοσελίδων, συλλεκτικά αντικείμενα και διάφορα αντικείμενα από βιντεοπαιχνιδια.

OpenSea

Η πλατφόρμα OpenSea είναι η μεγαλύτερη και πιο παλιά αγορά για NFT και υπάρχει από το 2017. Εκεί οι χρήστες της μπορούν να αγοράσουν και να πουλήσουν έργα τέχνης, ιστοσελίδες, και ψηφιακούς τίτλους ιδιοκτησίας “φυσικών” αντικειμένων.

Σε τελικές γραμμές…

Για την ώρα, τα NFT χρησιμοποιούνται σε βιντεοπαιχνίδια, έργα τέχνης και συλλεκτικά κομμάτια. Παρόλα αυτά λόλο και πιο γνωστά ονόματα εισέρχονται στο χώρο εκδιδοντας τα δικά τους NFT. Μελλοντικά ο κλάδος αναμένεται να επεκταθεί σε τίτλους ιδιοκτησίας, ψηφιακές ταυτότητες και πολλά άλλα.