Ας υποθέσουμε ότι είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε να κάνετε συναλλαγές. Πως το κάνετε; Θα πρέπει να δώσετε στον μεσίτη σας τις οδηγίες και τις λεπτομέρειες έτσι ώστε να αγοράσουν ή να πουλήσουν για εσάς μετοχές ή άλλους τίτλους. Αυτή η πράξη ονομάζεται εντολή.

Τι είναι ακριβώς οι εντολές; Μια εντολή είναι η οδηγίες που δίνετε στον μεσίτη σας ή τοποθετείτε στην πλατφόρμα για αγορά ή πώληση περιουσιακών στοιχείων.

Υπάρχουν διάφορες εντολές, οι οποίες σας επιτρέπουν να κάνετε μια συναλλαγή άμεσα ή μπορείτε να ρυθμίσετε την εντολή να εκτελεστεί όταν πληρούνται κάποια κριτήρια, δηλαδή όταν πέσει η τιμή του τίτλου σε μια συγκεκριμένη τιμή ή όταν ανέβει.

 Μολις τοποθετήσετε μια εντολή, είστε ελεύθεροι να κάνετε κάτι άλλο μέχρι να εκτελεστεί η εντολή. Ανάλογα με το τι εντολή θέλετε να καταχωρήσετε στην πλατφόρμα, μπορείτε να αυτοματα να κάνετε μια συναλλαγή όταν σε μια συγκεκριμένη στιγμή όταν θεωρείτε ότι η κατάσταση είναι αρκετά καλή για εσάς, να κλειδώσετε κέρδη με την αυτόματη πώληση του κρυπτονομίσματος ή της μετοχής όταν φτάσει σε μια συγκεκριμένη τιμή αλλά και να μειώσετε τις απώλειες με αυτόματη πώληση όταν πέσει κάτω από μια συγκεκριμένη τιμή το περιουσιακό στοιχείο το οποίο κάνετε trading.

Ελεύθερη εντολή (Market order)

Αν θέλετε απλά να κάνετε μια γρήγορη συναλλαγή στην καλύτερη τιμή η οποία είναι διαθέσιμη, τότε η ελεύθερη εντολή είναι αυτή που πρέπει να χρησιμοποιήσετε. Αν υπάρχει ρευστότητα στην αγορά τότε η εντολή σας θα εκτελεστεί αυτόματα.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε όμως, ότι αυτού του τύπου οι εντολές μπορεί να εκτελεστούν σε διαφορετική τιμή από την τρέχουσα τιμή του bid/ask.

Εντολή με όριο (Limit order)

Σε ορισμένες περιπτώσεις, που πρέπει να περιμένετε μέχρι το περιουσιακό στοιχείο να φτάσει μια συγκεκριμένη τιμή, πρέπει να χρησιμοποιήσετε την εντολή με όριο. Η εντολή με όριο, είναι μια εντολή στο σύστημα να αγοράσει ή να πουλήσει ένα περιουσιακό στοιχείο όταν φτάσει σε μια συγκεκριμένη τιμή.

Δηλαδή, ας πούμε ότι αγοράζεις τώρα με μια ελεύθερη εντολή μπιτκοιν στην τιμή των 9500 χιλιάδων ευρώ που είναι η τιμή του σήμερα. Προβλέπεται ότι η τιμή του θα ανέβει στις 9600 μέσα στις επόμενες ώρες και μετά πιστεύετε ότι μπορεί να πέσει.

Έτσι τοποθετείται μια εντολή limit για να πουλήσει το μπιτκοιν αμέσως μόλις φτάσει στην τιμή των 9600 και να κάνετε κέρδος, Λίγο αργότερα το μπιτκοιν φτάνει σε αυτή την τιμή και πουλιέται αμέσως. Μόλις έχετε κάνει κέρδος 100 ευρώ. Αν όμως συνεχίσει να ανεβαινει, τότε σημαίνει ότι έχετε χάσει το έξτρα κέρδος. 

Εντολή στοπ ( stop order)

Σε αντιθεση με την εντολή limit, μια εντολή στοπ είναι μια εντολή για να κάνει συναλλαγή το σύστημα της πλατφόρμας της οποίας χρησιμοποιείς όταν η τιμή πέσει κάτω από την τιμή στην οποία αγοράσατε το περιουσιακό στοιχείο.

Γιατί να κάνετε πώληση σε κατώτερη τιμή από αυτή που αγοράσατε; Λόγω του ότι πρέπει να περιορίσετε τις απώλειες σας. Για να το κάνετε αυτό θα πρέπει να εισάγετε και μια εντολή στοπ στην συναλλαγή σας. Τότε αν η τιμή του περιουσιακού στοιχείου το οποίο εμπορεύεστε πέσει κάτω από ένα όριο θα πωληθεί αυτόματα και έτσι θα περιορίσετε τις απώλειες σας.

Ας πούμε ότι αγοράσατε 1 ethereum στην τιμή των 230 ευρώ και η τιμή έχει πέσει στα 200 ευρώ. Δηλαδή χάνετε μέχρι στιγμής 30 ευρώ. Λόγω του ότι μπορεί να νομίζετε ότι είναι προσωρινό αυτό, περιμένετε. Αλλά αποφασίσατε οτι αν η τιμή πέσει κάτω από 180 ευρώ θα το πουλήσετε. 

Τοποθετείτε την εντολη στοπ στην τιμή των  180 ευρώ. Τελικά η τιμή συνεχίζει να πέφτει και πάει στα 130 ευρώ. Εσείς όμως έχετε ήδη πουλήσει αυτοματα το ethereum στην τιμή των 180 ευρώ και έχετε χάσει μόνο 50 ευρώ αντι 100.

Πως εκτελούνται οι εντολές;

Όταν δώσετε μια εντολή στο σύστημα ή στον μεσίτη σας, υπο κανονικές συνθήκες θα πρέπει να γίνει όπως δώσατε τις οδηγίες. Παρόλα αυτά πάρα πολλές φορές δεν συμβαίνει αυτό. Για να καταλάβετε πως συμβαίνει αυτό θα πρέπει να καταλάβετε πως δουλεύει το σύστημα.

Όταν τοποθετήσετε μια εντολή στο σύστημα, ή όταν ενεργοποιηθεί μια εντολή στοπ ή limit, ο μεσίτης ή το συστημα της πλατφόρμας, θα ψάξει αμέσως για άλλες εντολές που να ταιριάζουν με την δική σας.

Έτσι ώστε αν τοποθετήσετε μια ελεύθερη εντολή για άμεση αγορά 1 μπιτκοιν στην τιμή των 9500 χιλιάδων ευρώ θα πρέπει να βρεθεί μια εντολή πώλησης που να ταιριάζει με την δική σας. Αν δεν μπορεί να βρεθεί μια παρόμοια εντολή η οποία ταιριάζει με την δική σας τότε ο μεσίτης ή πλατφόρμα μπορεί να κάνουν την συναλλαγή μαζί σας από το απόθεμα τους.

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση η οποία είναι αρκετά συχνή για αγορές οι οποίες δεν έχουν αρκετή ρευστότητα μπορείτε να κάνετε περισσότερες ρυθμίσεις στην εντολή σας. Μπορείτε να κάνετε “fill or kill”, δηλαδή αν δεν εκτελεστεί αμέσως να ακυρωθεί. Επίσης μπορείτε να κάνετε “execute and eliminate”, δηλαδή θα συμπληρωθεί μερικώς η εντολή σας στην τιμή που καθορίζεται και μετά θα ακυρωθεί.

Όπως έχουμε αναφέρει νωρίτερα, μια ελεύθερη εντολή είναι μια εντολή για συναλλαγή στην καλύτερη τιμή της αγοράς. Έτσι ώστε αν χρησιμοποιείτε αυτή την εντολή ο μεσίτης σας ή η πλατφόρμα θα εκτελέσει ένα μέρος της εντολής στην τιμή που έχετε επιλέξει και μπορεί το υπόλοιπο μέρος να εκτελεστεί σε διαφορετική τιμή.

Αυτό φυσικά είναι σπάνιο σε αγορές με μεγάλη ρευστότητα αλλά αρκετά συχνό σε μικρές αγορές με περιορισμένη ρευστοτητα.

Διάρκεια εντολής

Ας υποθέσουμε ότι τοποθετείται μια εντολή σήμερα για αγορά μπιτκοιν αν η τιμή αυξηθεί 1000 ευρώ από την σημερινή τιμή. Αν η τιμή του μπιτκοιν δεν αυξηθεί μέσα σε ένα χρόνο κατά χίλια ευρώ, φαντάζομαι δεν θα περιμένετε καν ένα χρόνο.

Μέχρι τότε θα έχουν αλλάξει όλα. Για να αποφευχθούν τέτοιου είδους καταστάσεις, μπορείτε να ρυθμίσετε την διάρκεια για την οποία θα είναι ενεργή η εντολή σας. Παρακάτω είναι οι πιο κοινές επιλογές διάρκειας της εντολής.

  • Good till cancelled (GTC) – Η εντολή παραμένει ενεργή μέχρι να συμπληρωθεί ή να την ακυρώσετε εσείς.
  • Good for the day (GFD) – Η εντολή παραμένει ενεργή μέχρι το τέλος της ημέρας.
  • Good till date/time – Πρέπει να επιλέξετε μια ημερομηνία ή ώρα έτσι ώστε να ακυρωθεί η εντολή αν δεν γινει η συναλλαγή.
  • Fill or kill (FOK) – Αν η εντολή δεν εκτελεστεί αμέσως ακυρώνεται.
  • Execute and eliminate –  Η εντολή θα εκτελεστεί στην τιμή που έχετε ήδη προκαθορισει και αν δεν εκτελεστει ολόκληρο το ποσό θα ακυρωθεί το υπόλοιπο που έχει απομείνει.

Πως τιμολογούνται οι συναλλαγές;

Για περιουσιακά στοιχεία τα οποία γίνονται trading σε ένα χρηματιστήριο, για παράδειγμα μετοχές, ο μεσίτης σας λογικά πρέπει να έχει πρόσβαση στο order book, δηλαδή την λίστα των εντολών πώλησης και αγοράς των αγοραστών και των πωλητών που κάνουν τις συναλλαγές τους στο συγκεκριμένο χρηματιστήριο.

Το order book δείχνει την τιμή και το μέγεθος κάθε συναλλαγής έτσι είναι εύκολο να δείτε που πρέπει να κάνετε την συναλλαγή σας. Συνήθως η τιμή των περιουσιακών στοιχείων καθορίζονται από την προσφορά και την ζήτηση. Φυσικότατα υπάρχουν και άλλες τιμές οι οποίες είναι κρυμμένες από την κοινή θέα, και μπορείτε να τις βρείτε στα λεγόμενα dark pools.

Συνήθως οι συμμετέχοντες στα dark pools είναι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί οι οποίοι θέλουν να κρύψουν το μέγεθος, την τιμή και την προέλευση των συναλλαγών τους.

Για αποκεντρωμένες αγορές οι τιμές καθορίζονται από το παγκόσμιο αποκεντρωμένο δίκτυο τραπεζών.

Τι είναι το Slippage

Αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να επηρεάσει την τελική τιμή στην οποία θα κλείσει η συναλλαγή σας. Οι τιμές μπορούν να αλλάξουν σε μερικά δευτερόλεπτα ή ακόμη και πολύ λιγότερο από την ώρα που θα πατήσετε το κουμπί μέχρι να εκτελεστεί η εντολή σας.

Αν χρησιμοποιήσετε την εντολή “market order” η εντολή σας θα εκτελεστεί στην καλύτερη τιμή της αγοράς. Η τελική τιμή ομως που θα πάρετε μπορεί να είναι αρκετά χειρότερη από αυτή που είχατε στο μυαλό σας, ειδικά αν η αγορά έχει υψηλή μεταβλητότητα. Πολλές φορές μπορεί να είναι αδύνατο να πιάσετε την τιμή που θέλετε ακόμη και αν καταχωρήσετε μια εντολή στοπ.

Εγγυημένη εντολή στοπ

Για να αποφύγετε απώλειες από το slippage, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την εγγυημένη εντολή στοπ. Αυτού του είδους η εντολή δουλεύει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που δουλεύει η παραδοσιακή εντολή στοπ.

Μια εγγυημένη εντολή στοπ θα κάνει την συναλλαγή ακριβώς εκεί που την έχετε ρυθμίσει. Με λίγα λόγια ο μεσίτης σας ή η πλατφόρμα συναλλαγών σας, αναλαμβάνει το ρίσκο αν υπάρχει slippage. Δηλαδή αν υπάρχουν απώλειες θα πληρωθούν από τον μεσίτη ή την πλατφόρμα. Τις πιο πολλές φορές υπάρχει έξτρα χρέωση για αυτό.

Τι είναι το leverage (μόχλευση);

Η μόχλευση είναι όπως προφέρεται…σαν ένα μηχανικό μοχλό ο οποίος σας βοηθάει να μετακινήσετε ένα βαρύ φορτίο με μικρή προσπάθεια, η μόχλευση σας βοηθάει να κερδίσετε μεγαλύτερη έκθεση σε μια αγορά, χρησιμοποιώντας μόνο ένα μικρό μέρος του κεφαλαίου σας.

Όταν αγοράζετε κάτι με τον παραδοσιακό τρόπο, πρέπει να προπληρώσετε όλο το ποσό την ώρα που αγοράζετε το περιουσιακό στοιχείο. Παρόλα αυτά ορισμένοι πάροχοι υπηρεσιών προσφέρουν την μόχλευση, δηλαδή μπορείτε να αγοράσετε τα περιουσιακά στοιχεία με δανεικά χρήματα από τον πάροχο υπηρεσιών, είτε είναι μεσίτης είτε είναι πλατφόρμα συναλλαγών. 

Χρησιμοποιώντας την μόχλευση, μπορείτε να μεγιστοποιήσετε τα κέρδη σας ή τις απώλειες σας.

Πως δουλεύει η μόχλευση;

Ας υποθέσουμε ότι θέλετε να αγοράσετε 10 μπιτκοιν στην τιμή των 9000 χιλιάδων ευρώ το ένα. Για να αγοράσετε 10 μπιτκοιν θα χρειαστείτε 90 000 ευρώ. Ένα αρκετά μεγάλο ποσό που αρκετοί δεν το έχουν φυσικότατα.

Μια εναλλακτική λύση είναι να χρησιμοποιήσετε μια πλατφόρμα η οποία προσφέρει μόχλευση. Η πλατφόρμα θα σας ζητήσει να πληρώσετε μόνο ένα μέρος των 90 000 ευρώ για να αγοράσετε τα 10 μπιτκοιν. Αυτό είναι γνωστό και ως margin, δηλαδή το ποσό αυτό είναι το ποσό που θα καταθέσετε ώς εγγύηση για να καλύψη η πλατφόρμα το υπόλοιπο ποσό.

Ας υποθέσουμε ότι η πλατφόρμα έχει θέσει το ποσοστο του margin στο 10%. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να πληρώσετε μόνο 10% χ 90 000 = 9000 ευρώ για να αγοράσετε τα 10 μπιτκοιν.

Η απόφαση σας να κάνετε αυτή την επένδυση ήταν σωστή, και η τιμη του μπιτκοιν ανέβηκε κατα 20% στις 10 800 ευρώ. Κλείνετε την συναλλαγή και πουλάτε τα 10 μπιτκοιν για 108 000 ευρώ. 10 χ 1800 ευρω σας δίνει ένα κέρδος 18 000 ευρώ.

Συγκριτικά με μια συναλλαγή χωρίς μοχλευση, η συναλλαγή αυτή σας έδωσε ένα κέρδος 200% με μια άνοδο στην τιμή 20% ενώ μια κανονική συναλλαγή χωρίς μόχλευση θα σας έδινε ένα κέρδος μόνο 1800 ευρώ με μια άνοδο στην τιμή 20%.

Παρόλα αυτά αν το δούμε από την άλλη πλευρά, αν έπεφτε η τιμή του μπιτκοιν κατα 20%, τότε θα χρωστούσατε στην πλατφόρμα 9000 και θα χάνατε όλα σας τα χρήματα αντί να χάνατε μόνο 1800 ευρώ.

Σε τελικές γραμμές…

Μια μεγάλη γκάμα από χρηματοοικονομικά προϊόντα είναι διαθέσιμα για μόχλευση, σχεδόν σε όλες τις αγορές. Οι περισσότερες συναλλαγές με μόχλευση γίνονται με παράγωγα, όπως στοίχημα spread, CFD, forex, futures, binaries και options.